Laster: De NKT heeft zich afgescheiden van de voornaamste Tibetaans boeddhistische tradities, inclusief de Gelugpa

Waarheid: De NKT is een Mahayanaboeddhistische traditie met historische connecties met Tibet in plaats van met een Tibetaanse traditie. De reden hiervoor is dat Geshe Kelsang wenst dat NKT-beoefenaars altijd “Dharma presenteren op een manier die geschikt is voor hun eigen cultuur en samenleving zonder de noodzaak om de Tibetaanse taal en gewoonten over te nemen.” Wij reciteren bijvoorbeeld geen gebeden in het Tibetaans, beoefenen geen vertrouwen op orakels, erkennen geen Toelkoe's (geïncarneerde leraren), doen geen Lamadansen, gebruiken geen gebedswielen, gebedsvlaggen, enzovoort, wat allemaal voortkomt uit de Tibetaanse cultuur. Noch laten we ons in met welke politieke activiteit dan ook, inclusief Tibetaanse politiek zoals de campagne om Tibet te bevrijden.

Was het Tibetaans boeddhisme, toen het boeddhisme van India naar Tibet verhuisde,  een 'splintergroep' van de voornaamste Indiase tradities? Nee, het was een nieuwe ontwikkeling van Boeddha Shakyamoeni's leringen in Tibet en haar beoefenaars waren Tibetaanse (en geen Indiase) boeddhisten. Op dezelfde manier is de NKT een nieuwe ontwikkeling van Boeddha Shakyamoeni's leringen in de moderne wereld en zijn NKT-beoefenaars boeddhisten van alle nationaliteiten (en geen Tibetanen of Tibetaanse boeddhisten).

De NKT volgt de zuivere Gelugtraditie die is overgeleverd van Je Tsongkhapa (1357-1419 AD) en wiens leringen via een lijn van overleveringslijn-leraren kunnen worden teruggeleid naar Boeddha Shakyamoeni zelf. Daarom begon Kadampaboeddhisme in India, verbleef gedurende een bepaalde periode in Tibet en bloeit deze nu in het Westen.

Hoewel er Tibetanen zijn (en zijn geweest) die Kadampa's en Gelugpa's zijn, zijn Kadampa- en Gelugpaboeddhisme niet alleen, of van nature, Tibetaans. Hoewel Je Tsongkhapa in Tibet werd geboren, is het niet noodzakelijk om een Tibetaanse boeddhist te zijn om een Gelugpa te zijn. Je Tsongkhapa presenteerde de tijdloze wijsheid van Boeddha Shakyamoeni die onafhankelijk is van cultuur en nationaliteit.

Er is geen tegenspraak, zoals sommigen mensen hebben gesuggereerd, tussen te beweren een zuivere Tibetaanse overleveringslijn te hebben en zich volledig af te scheiden van het tegenwoordige Tibetaanse etablissement en andere boeddhistische groepen. Het is mogelijk om een boeddhistische volgeling te zijn in Je Tsongkhapa's overleveringslijn, maar geen Tibetaanse boeddhist, net zoals een kind van Russische immigranten in Amerika zichzelf als Amerikaans zou kunnen beschouwen maar niet als Russisch.

Iedereen die Je Tsongkhapa's speciale verklaring van Boeddha's leringen zuiver beoefent zonder deze te vermengen, is een Gelugpa en dus is de NKT zeker een Gelugpatraditie. Echter de NKT is redelijk gescheiden van en anders dan de Tibetaanse Gelugpatraditie. Haar gebeden en leringen zijn niet in het Tibetaans, zij heeft geen relatie met de dalai lama, ze heeft geen politieke banden en de presentatie van haar leringen is Westers. Zij is Gelugpa in de zin van zienswijze, oefening en handeling, in plaats van in de zin van lid te zijn van de door politiek beïnvloede Tibetaanse Gelugpa-organisatie.

De presentatie van het Kadampaboeddhisme door Geshe Kelsang is een moderne incarnatie van deze oude traditie en haar presentatie is vooral geschikt voor Westerse en andere moderne beoefenaars. Voordat hij overleed, adviseerde zijn Kerngoeroe Kyabje Trijang Rinpoche Geshe Kelsang om te onderwijzen in overeenstemming met de noden van zijn Westerse studenten. Daarom is deze presentatie door Geshe Kelsang ontworpen met de toestemming en aanmoediging van Trijang Rinpoche. Als we oordelen naar het toenemende aantal Kadampastudenten in de hele wereld werkt het erg goed.

Wat betreft de bewering dat de NKT een controversiële Nieuwe Religieuze Beweging (NRB) is die afstamt uit Tibetaans boeddhisme kan worden gezegd dat de NKT geen ‘nieuwe’ beweging is wat betreft de leer, maar een oude Mahayanatraditie waarvan de presentatie is aangepast aan de moderne wereld. De NKT wordt paradoxaal beschreven als ‘traditioneel’ en ‘orthodox’ voor zijn presentatie van Boeddha’s leringen en toch tegelijkertijd een NRB genoemd voor het niet compromitteren van de traditie.

De NKT is geen deel van het Tibetaans boeddhisme omdat zij zich heeft afgescheiden van de Tibetaanse hiërarchie om een onafhankelijke organisatie te worden. Dit werd gedaan om de zuivere Dharma niet te compromitteren en om niet toe te staan dat deze een theocratisch mengsel wordt van religie en politiek.

‘Controverse’ ontstond in Tibetaans boeddhistische kringen vanwege de luide onenigheid tussen de NKT en de dalai lama in de jaren 90 over zijn verbod op hun oude, religieuze oefening in de Tibetaanse gemeenschap in ballingschap in India. Deze onenigheid kwam voort uit de intentie om de traditionele Beschermeroefening van Dorje Shoegden te behouden, die gedurende generaties is overgeleverd door Gelugleraren.

Tenslotte is het op vele manieren ironisch om de NKT een ‘afscheidingstraditie’ te noemen, terwijl zij in feite nauw de leringen van hun Spirituele Gids navolgen, die op zijn beurt vertrouwde op de leringen van zijn eigen Spirituele Gids, enzovoort. Iemand zou kunnen beargumenteren dat de werkelijke ‘afscheiding van de traditie’ voortkwam uit de beslissing van de dalai lama om de leringen van Trijang Dorjechang op te geven die zowel zijn Goeroe als de voornaamste handhaver van Je Tsongkhapa’s traditie van zijn generatie was.